غلامرضا معصومى

62

سيراف ( بندر طاهرى ) ( فارسى )

در حفارى خرابه‌هاى جرجان ( گرگان قديم ) كه بهار سال 1350 برياست دكتر محمد يوسف كيانى و همراهى اين نگارنده انجام گرفت به همين نوع كوره‌ها برخورد شد كه ميخهاى سفالى را در درون كوره‌ها استفاده كرده و براى آويختن ظروف كوچك سفالى دسته‌دار به كار برده‌اند . بهرحال ممكن است هر دو نظريه دربارهء كوره‌هاى مختلف صحيح باشد . از حفاريهاى تكميلى ديگر كه در كارگاه F انجام شده است عبارت است از روشن كردن چندين خانه و چندين كوچه و در حقيقت مركز اصلى شهر سيراف قديم كه همگى با قلوه‌سنگهاى بزرگ و كوچك بنا شده و پىها سالم و كامل مانده‌اند . حفارى عمده اين هيئت در سال پنجم كشف يك كاروانسرا يا گمرك شهر قديم سيراف در ساحل غربى دهكدهء كنونى طاهرى بود . ( ش 23 و 22 ) اين كاروانسرا درست در كنار خليج فارس و بدون فاصله از دريا واقع شده است و شايد بتوان گفت در هنگام بنا فاصله‌اش از دريا خيلى بيشتر از امروز بوده است زيرا پيشروى قابل ملاحظه‌اى در آب خليج حاصل شده است . همان طوريكه ماهيگيران محلى ميگويند آثار ساختمان در ميان خليج تا نيم كيلومترى از آب دريا پيداست كه به زير آب فرو رفته است . طول و عرض كاروانسرا 51 * 38 متر است كه داراى ستونها و پايه‌ها و اتاقكهاى متعددى است . نزديك همين كاروانسرا يك واحد ساختمانى ديگر كه حتما يك حمام كامل به ابعاد بزرگ 17 * 5 / 11 متر بود يافت شد . ( ش 24 الف و ب ) اين حمام داراى رخت‌كن - خزانه آب داغ - خزانه آب سرد و محل نشيمن گرم بوده است . ( شرح كامل اين حفارى در ترجمهء نوشته‌هاى دكتر وايت هوس در كتاب ديگرى توسط نگارنده بچاپ خواهد رسيد . ) آثارى كه از حفارى فصل پنجم سيراف بدست آمده گذشته